مدارس حضوری یا مجازی؟

شرط بازگشایی مدارس واکسینه شدن افراد

اشاره: پیک پنجم کرونا همچنان در قله خود ایستاده و به گفته متخصصان تعداد مرگ‌ومیر و مبتلایان وحشتناک است. به طوری که روز گذشته با فوت ۵۸۳ بیمار دیگر تعداد جان باختگان کرونا از مرز ۱۱۱ هزار نفر عبور کرد. این در حالی است که با نزدیک شدن به ماه مهر مسئله بازگشایی مدارس و دانشگاه‌ها موردتوجه همگان است. روز گذشته وزیر بهداشت گفت: در صورت داشتن کارت واکسیناسیون دانشجویان می‌توانند سر کلاس‌ها به صورت حضوری حاضر شوند این در حالی است که بسیاری از دانشجویان مقطع ارشد هنوز واکسینه نشده‌اند. از سوی دیگر ایران در رده نهم ابتلا و مرگ‌ومیر کرونا در جهان است و حدود 30 کشور طی دو سال گذشته مدارسشان تعطیل بوده است. روز گذشته رئیس هلال‌احمر گفت: 10 میلیون دوز واکسن برای سنین 12 تا 18 سال تا آبان وارد کشور می‌شود. از سوی دیگر رئیس بخش عفونی بیمارستان لقمان حکیم و عضو کمیته علمی ستاد مقابله با کرونا شرط بازگشایی مدارس را واکسینه شدن دانش آموزان و فرهنگیان می‌داند و می‌گوید: بهترین کار این است که با قرنطینه‌ تعداد بیماران را کم کنیم و طی یک تا دو ماه با سرعت بالا همه جمعیت را واکسینه کنیم. بنابراین لازم است که اعضای ستاد مقابله با کرونا جلساتی را با متخصصان عفونی و اپیدمیولوژیست ها برگزار کنند و با اجرای واکسیناسیون سریع و ضربتی همه افراد تصمیم به بازگشایی مدارس بگیرند. در غیر این صورت پیک‌های بعدی کرونا با شدت بیشتری منجر به مرگ‌ومیر افراد خواهد شد.

واردات ۱۰ میلیون دُز واکسن کرونا برای سنین زیر ۱۸ سال
رئیس جمعیت هلال‌احمر با اشاره به جزئیات واردات واکسن کرونا تا آبان ماه امسال، گفت: ۱۰ میلیون دُز واکسن کرونا برای سنین دانش‌آموزی ۱۲ تا ۱۸ سال وارد می‌شود. دکتر کریم همتی درباره روند واردات واکسن کرونا، گفت: با توجه به تماسی که ریاست‌جمهوری کشورمان با ریاست‌جمهوری چین داشتند، اتفاق مثبتی افتاد. درعین‌حال جلسات مربوطه به صورت دو بار در هفته به ریاست معاونت اول ریاست‌جمهور تشکیل می‌شود. وی بابیان اینکه تا آبان ماه ۹۰ میلیون دُز واکسن را از کانال صلیب سرخ وارد می‌کنیم، افزود: همه دستگاه‌ها در این کار دخیل هستند و جلسات مرتبط هم به ریاست معاون اول رئیس‌جمهور تشکیل می‌شود. رئیس جمعیت هلال‌احمر ادامه داد: بر این اساس در شهریورماه ۲۰ میلیون دُز واکسن وارد می‌شود و قول مساعدی هم داده‌شده که از همین کانال ۲۰ میلیون دُز دیگر هم اضافه شود و در شهریورماه وارد کنند. آنچه قطعی است، واردات ۲۰ میلیون دُز واکسن در شهریورماه و ۳۰ میلیون دُز هم در مهر و آبان ماه وارد می‌شود که مجموعاً ۸۰ میلیون دُز واکسن می‌شود. بنابر اعلام صفحه اینستاگرامی رئیس جمعیت هلال‌احمر، همتی گفت: درعین‌حال ۱۰ میلیون دُز هم مازاد بر این است که برای سنین دانش‌آموزی ۱۲ تا ۱۸ سال وارد می‌شود که بر این اساس جمعاً ۹۰ میلیون دُز واکسن وارد کشور می‌شود.

واکسن کوبایی
سخنگوی سازمان غذا و دارو با انتشار یک توییت از دریافت مجوز مصرف اضطراری واکسن Soberana02 در کوبا برای گروه سنی ۲ تا ۱۸ سال خبر داد. دکتر کیانوش جهان پور در این پیام توییتری نوشت: واکسن Soberana02 که در ایران با نام پاستوکووک تولید می‌شود در کوبا برای گروه سنی ۲ تا ۱۸ سال نیز مجوز مصرف اضطراری دریافت کرد.

بازگشایی مدارس کار اشتباهی است
رئیس بخش عفونی بیمارستان لقمان حکیم و عضو کمیته علمی ستاد مقابله با کرونا درباره پیامدهای بازگشایی مدارس درحالی‌که واکسیناسیون تکمیل‌نشده هشدار داد و گفت: به نظر من باز شدن مدارس کار اشتباهی است ولی تعیین تکلیف این مسئله به نظر جمعی و نتیجه‌گیری افراد علمی و اجرایی وزارتخانه‌های درگیر نیاز دارد. خروجی این جلسات باید متنوع و قابل‌انعطاف باشد و بر اساس مقتضیات زمان تغییر کند مشخص است که شاید دو ماه دیگر تعداد کل بیماران ما ۳ یا ۵ هزار نفر باشد ولی شاید یک ماه بعد ۲۰ هزار بیمار داشته باشیم ازاین‌رو خروجی قابل‌انعطاف، کاری لازم و درست است ولی یقیناً تدوین چنین قوانینی زمان‌بر است. دکتر شروین شکوهی، متخصص بیماری‌های عفونی در گفت‌وگو با خبرنگار شفقنا زندگی در پاسخ به این سؤال که برخی مسئولان در اظهارنظرهای جداگانه‌ای از احتمال دایر شدن کلاس‌های درس در مهر و آبان خبر می‌دهند، در مقابل والدین نیز همچنان نگران حضور فرزندان خود و خطر افزایش مبتلایان به کرونا هستند، در این خصوص چه باید کرد؟ گفت: بچه‌ها که واکسینه نمی‌شوند درحالی‌که بین ۳۰ تا ۴۰ درصد جامعه زیر ۱۸ سال هستند. وقتی از ایمنی ۷۰% صحبت می‌شود منظور ۷۰% از ۶۰% بزرگ‌سال جامعه است. ما هنوز واکسنی برای بچه‌ها نداریم مگر اینکه روزی گفته شود می‌توان کودکان را با واکسن چینی واکسینه کرد البته همین واکسن به تعداد لازم برای بزرگ‌سالان در دسترس نیست.

هنوز تعداد مرگ‌ومیرها و بستری‌ها وحشتناک است
وی بابیان اینکه باید مسئولان وضعیت را به درستی بشناسند و ببینند که پیک آخر ما نزدیک به سه ماه طول کشیده است و هنوز تعداد مرگ‌ومیرها و تعداد بستری‌ها وحشتناک است اظهار داشت: باید متوجه شوند که سیستم بهداشتی و درمانی نابود است و همه خسته هستند و از نظر روحی و جسمی بیمار شده‌اند. رزیدنت من دیروز برای سومین بار کووید گرفته است یکی دیگر از آنها برای هفتمین بار کووید گرفته است، هر چیزی حدی دارد، باید همه جوانب را باهم ببینند. من فکر می‌کنم ستاد کرونا باید نظر کمیته علمی کشور را بپرسد. چون ستاد کرونا ستاد اجرایی است و باید نظر علمی از کسانی پرسیده شود که علمی هستند. درجایی خواندم که نوشته‌شده بود بچه‌ها کرونا نمی‌گیرند چه کسی می‌گوید بچه‌ها نمی‌گیرند بچه‌ها کرونا می‌گیرند و تنها تفاوتش این است که علائم در بچه‌ها کمتر است. اما بچه‌ها بیماری را به پدر و مادر خود می‌دهند و به این ترتیب بیماری از این خانه به خانه‌ای دیگر می‌رود و همین طور منتقل می‌شود.

ویروس‌های جدید 
از واکسن‌ها فرار می‌کنند
وی افزود: با ابتلای تعداد زیادی از کودکان دیدیم که بیمارستان اطفال پر شد. این‌طور نیست که نگاه کنیم و بگوییم انشاا… درست می‌شود. ویروس مرتباً در حال تغییر است و از نظر ایمنی وقتی یک سال و نیم پیش بیماری را گرفته‌اید دیگر با امروز قابل قیاس نیست. کم‌کم خواهیم دید ویروس‌های جدید از واکسن‌هایی که برای ویروس ووهان ساخته‌شده است فرار می‌کنند. مسئله جوری نیست که آن را تا به این حد ساده بگیریم. بله آموزش حضوری و رخ به رخ با آموزش مجازی قابل‌مقایسه نیست، ما در این مسئله بحثی نداریم ولی باید بین بد و بدتر انتخاب کنیم. اگر قرار است کاری بکنیم باید در کنار آن کارهای دیگری نیز انجام بدهیم.دکتر شکوهی تصریح کرد: چند نفر متخصص اپیدمیولوژیست باید صحبت کنند و به افراد اجرایی مشاوره بدهند. نباید اجرایی ها خودشان فکر کنند که این کار درست است و انجامش بدهند. این بیماری مشکلی جهانی است و تنها مشکل یک جامعه نیست که بتوان در وزارتخانه مسئله را حل کرد. باید تعدادی وزارتخانه باهم تصمیم بگیرند. در همین جمع هم باید افراد علمی و نه‌فقط اجرایی ها حضور پیدا کنند. این‌ها مسائلی در هم تنیده است. این مسائل می‌طلبد که چند نفر وارد دورهم نشسته باشند و در مورد این مسائل صحبت کنند.

تجمع خطرناک است
عضو کمیته علمی ستاد مقابله با کرونا ادامه داد: باید افراد علمی بنشینند و نظر بدهند، قطعاً باید بیش‌ترین تعداد از وزارت بهداشت باشد باید از میان متخصصین و اپیدمیولوژیست های ما باشند. این‌ها باید پیش‌بینی کنند و بگویند در دو ماه آینده تعداد بیماران ما از این تعداد به این تعداد خواهد رسید و تعداد واکسن‌های ما از این تعداد به این تعداد می‌رسد. بنابراین احتمالات در نظر گرفته شود و به نتیجه‌ای برسند. اینکه یکی بگوید من مدارس را باز می‌کنم و دیگری بگوید نه شدنی نیست، روش صحیحی نیست. به نظر من باز شدن مدارس کار اشتباهی است ولی تعیین تکلیف این مسئله به نظر جمعی و نتیجه‌گیری افراد علمی و اجرایی وزارتخانه‌های درگیر نیاز دارد. 

تزریق واکسن در پیک موجب شده اثربخشی واکسن‌ها کم شود
دکتر شکوهی در مورد اینکه آیا بچه‌ها باید واکسینه شوند و باز شدن مدارس منوط به واکسیناسیون کودکان باشد؟ گفت: دور و بر شما چند نفر واکسن زده‌اند؟ چند نفر از کسانی که واکسینه شده‌اند مجدداً مبتلا شده‌اند؟ پس قرار نیست واکسن کار زیادی انجام بدهد. بیش‌ترین ایمنی واکسن زمانی است که خارج از پیک زده شود. امروز بیشتر کسانی که واکسن زده‌اند در طی دو ماه گذشته به شکل با علامت یا بی علامت بیمار شده‌اند و این ایمنی، ایمنی درستی نیست و حداقل ایمنی طبیعی آن‌ها دو سه ماهی می‌ماند. واکسن زمانی ایمنی ایجاد می‌کند که واکسن خوبی زده شود و در تعداد مناسب تزریق شود ولی متأسفانه تعداد بالایی از واکسن‌های ما طی دو ماه گذشته و در دوران پیک زده‌شده است. بهترین کار این است که با قرنطینه‌ای حسابی و سطح بالا تعداد بیمار را به‌شدت پایین بیاوریم. و طی یک تا دو ماه با سرعتی بسیار بالا واکسیناسیون خوبی داشته باشیم و بعد می‌بینیم که کشور چقدر گل و بلبل می‌شود ولی می‌دانید که این اتفاق نمی‌افتد. در حال حاضر بهترین گزینه ما واکسیناسیون است و در مورد آن حرفی نداریم اما تزریق واکسن در پیک موجب شده اثربخشی واکسن‌ها کم شود و کار دیگری نمی‌توان کرد.

لینک کوتاه: http://www.setaresobh.ir/fa/main/detail/78768/

ارسال دیدگاه شما

روزنامه در یک نگاه
ویژه نامه

مدارس حضوری یا مجازی؟

شرط بازگشایی مدارس واکسینه شدن افراد

اشاره: پیک پنجم کرونا همچنان در قله خود ایستاده و به گفته متخصصان تعداد مرگ‌ومیر و مبتلایان وحشتناک است. به طوری که روز گذشته با فوت ۵۸۳ بیمار دیگر تعداد جان باختگان کرونا از مرز ۱۱۱ هزار نفر عبور کرد. این در حالی است که با نزدیک شدن به ماه مهر مسئله بازگشایی مدارس و دانشگاه‌ها موردتوجه همگان است. روز گذشته وزیر بهداشت گفت: در صورت داشتن کارت واکسیناسیون دانشجویان می‌توانند سر کلاس‌ها به صورت حضوری حاضر شوند این در حالی است که بسیاری از دانشجویان مقطع ارشد هنوز واکسینه نشده‌اند. از سوی دیگر ایران در رده نهم ابتلا و مرگ‌ومیر کرونا در جهان است و حدود 30 کشور طی دو سال گذشته مدارسشان تعطیل بوده است. روز گذشته رئیس هلال‌احمر گفت: 10 میلیون دوز واکسن برای سنین 12 تا 18 سال تا آبان وارد کشور می‌شود. از سوی دیگر رئیس بخش عفونی بیمارستان لقمان حکیم و عضو کمیته علمی ستاد مقابله با کرونا شرط بازگشایی مدارس را واکسینه شدن دانش آموزان و فرهنگیان می‌داند و می‌گوید: بهترین کار این است که با قرنطینه‌ تعداد بیماران را کم کنیم و طی یک تا دو ماه با سرعت بالا همه جمعیت را واکسینه کنیم. بنابراین لازم است که اعضای ستاد مقابله با کرونا جلساتی را با متخصصان عفونی و اپیدمیولوژیست ها برگزار کنند و با اجرای واکسیناسیون سریع و ضربتی همه افراد تصمیم به بازگشایی مدارس بگیرند. در غیر این صورت پیک‌های بعدی کرونا با شدت بیشتری منجر به مرگ‌ومیر افراد خواهد شد.

واردات ۱۰ میلیون دُز واکسن کرونا برای سنین زیر ۱۸ سال
رئیس جمعیت هلال‌احمر با اشاره به جزئیات واردات واکسن کرونا تا آبان ماه امسال، گفت: ۱۰ میلیون دُز واکسن کرونا برای سنین دانش‌آموزی ۱۲ تا ۱۸ سال وارد می‌شود. دکتر کریم همتی درباره روند واردات واکسن کرونا، گفت: با توجه به تماسی که ریاست‌جمهوری کشورمان با ریاست‌جمهوری چین داشتند، اتفاق مثبتی افتاد. درعین‌حال جلسات مربوطه به صورت دو بار در هفته به ریاست معاونت اول ریاست‌جمهور تشکیل می‌شود. وی بابیان اینکه تا آبان ماه ۹۰ میلیون دُز واکسن را از کانال صلیب سرخ وارد می‌کنیم، افزود: همه دستگاه‌ها در این کار دخیل هستند و جلسات مرتبط هم به ریاست معاون اول رئیس‌جمهور تشکیل می‌شود. رئیس جمعیت هلال‌احمر ادامه داد: بر این اساس در شهریورماه ۲۰ میلیون دُز واکسن وارد می‌شود و قول مساعدی هم داده‌شده که از همین کانال ۲۰ میلیون دُز دیگر هم اضافه شود و در شهریورماه وارد کنند. آنچه قطعی است، واردات ۲۰ میلیون دُز واکسن در شهریورماه و ۳۰ میلیون دُز هم در مهر و آبان ماه وارد می‌شود که مجموعاً ۸۰ میلیون دُز واکسن می‌شود. بنابر اعلام صفحه اینستاگرامی رئیس جمعیت هلال‌احمر، همتی گفت: درعین‌حال ۱۰ میلیون دُز هم مازاد بر این است که برای سنین دانش‌آموزی ۱۲ تا ۱۸ سال وارد می‌شود که بر این اساس جمعاً ۹۰ میلیون دُز واکسن وارد کشور می‌شود.

واکسن کوبایی
سخنگوی سازمان غذا و دارو با انتشار یک توییت از دریافت مجوز مصرف اضطراری واکسن Soberana02 در کوبا برای گروه سنی ۲ تا ۱۸ سال خبر داد. دکتر کیانوش جهان پور در این پیام توییتری نوشت: واکسن Soberana02 که در ایران با نام پاستوکووک تولید می‌شود در کوبا برای گروه سنی ۲ تا ۱۸ سال نیز مجوز مصرف اضطراری دریافت کرد.

بازگشایی مدارس کار اشتباهی است
رئیس بخش عفونی بیمارستان لقمان حکیم و عضو کمیته علمی ستاد مقابله با کرونا درباره پیامدهای بازگشایی مدارس درحالی‌که واکسیناسیون تکمیل‌نشده هشدار داد و گفت: به نظر من باز شدن مدارس کار اشتباهی است ولی تعیین تکلیف این مسئله به نظر جمعی و نتیجه‌گیری افراد علمی و اجرایی وزارتخانه‌های درگیر نیاز دارد. خروجی این جلسات باید متنوع و قابل‌انعطاف باشد و بر اساس مقتضیات زمان تغییر کند مشخص است که شاید دو ماه دیگر تعداد کل بیماران ما ۳ یا ۵ هزار نفر باشد ولی شاید یک ماه بعد ۲۰ هزار بیمار داشته باشیم ازاین‌رو خروجی قابل‌انعطاف، کاری لازم و درست است ولی یقیناً تدوین چنین قوانینی زمان‌بر است. دکتر شروین شکوهی، متخصص بیماری‌های عفونی در گفت‌وگو با خبرنگار شفقنا زندگی در پاسخ به این سؤال که برخی مسئولان در اظهارنظرهای جداگانه‌ای از احتمال دایر شدن کلاس‌های درس در مهر و آبان خبر می‌دهند، در مقابل والدین نیز همچنان نگران حضور فرزندان خود و خطر افزایش مبتلایان به کرونا هستند، در این خصوص چه باید کرد؟ گفت: بچه‌ها که واکسینه نمی‌شوند درحالی‌که بین ۳۰ تا ۴۰ درصد جامعه زیر ۱۸ سال هستند. وقتی از ایمنی ۷۰% صحبت می‌شود منظور ۷۰% از ۶۰% بزرگ‌سال جامعه است. ما هنوز واکسنی برای بچه‌ها نداریم مگر اینکه روزی گفته شود می‌توان کودکان را با واکسن چینی واکسینه کرد البته همین واکسن به تعداد لازم برای بزرگ‌سالان در دسترس نیست.

هنوز تعداد مرگ‌ومیرها و بستری‌ها وحشتناک است
وی بابیان اینکه باید مسئولان وضعیت را به درستی بشناسند و ببینند که پیک آخر ما نزدیک به سه ماه طول کشیده است و هنوز تعداد مرگ‌ومیرها و تعداد بستری‌ها وحشتناک است اظهار داشت: باید متوجه شوند که سیستم بهداشتی و درمانی نابود است و همه خسته هستند و از نظر روحی و جسمی بیمار شده‌اند. رزیدنت من دیروز برای سومین بار کووید گرفته است یکی دیگر از آنها برای هفتمین بار کووید گرفته است، هر چیزی حدی دارد، باید همه جوانب را باهم ببینند. من فکر می‌کنم ستاد کرونا باید نظر کمیته علمی کشور را بپرسد. چون ستاد کرونا ستاد اجرایی است و باید نظر علمی از کسانی پرسیده شود که علمی هستند. درجایی خواندم که نوشته‌شده بود بچه‌ها کرونا نمی‌گیرند چه کسی می‌گوید بچه‌ها نمی‌گیرند بچه‌ها کرونا می‌گیرند و تنها تفاوتش این است که علائم در بچه‌ها کمتر است. اما بچه‌ها بیماری را به پدر و مادر خود می‌دهند و به این ترتیب بیماری از این خانه به خانه‌ای دیگر می‌رود و همین طور منتقل می‌شود.

ویروس‌های جدید 
از واکسن‌ها فرار می‌کنند
وی افزود: با ابتلای تعداد زیادی از کودکان دیدیم که بیمارستان اطفال پر شد. این‌طور نیست که نگاه کنیم و بگوییم انشاا… درست می‌شود. ویروس مرتباً در حال تغییر است و از نظر ایمنی وقتی یک سال و نیم پیش بیماری را گرفته‌اید دیگر با امروز قابل قیاس نیست. کم‌کم خواهیم دید ویروس‌های جدید از واکسن‌هایی که برای ویروس ووهان ساخته‌شده است فرار می‌کنند. مسئله جوری نیست که آن را تا به این حد ساده بگیریم. بله آموزش حضوری و رخ به رخ با آموزش مجازی قابل‌مقایسه نیست، ما در این مسئله بحثی نداریم ولی باید بین بد و بدتر انتخاب کنیم. اگر قرار است کاری بکنیم باید در کنار آن کارهای دیگری نیز انجام بدهیم.دکتر شکوهی تصریح کرد: چند نفر متخصص اپیدمیولوژیست باید صحبت کنند و به افراد اجرایی مشاوره بدهند. نباید اجرایی ها خودشان فکر کنند که این کار درست است و انجامش بدهند. این بیماری مشکلی جهانی است و تنها مشکل یک جامعه نیست که بتوان در وزارتخانه مسئله را حل کرد. باید تعدادی وزارتخانه باهم تصمیم بگیرند. در همین جمع هم باید افراد علمی و نه‌فقط اجرایی ها حضور پیدا کنند. این‌ها مسائلی در هم تنیده است. این مسائل می‌طلبد که چند نفر وارد دورهم نشسته باشند و در مورد این مسائل صحبت کنند.

تجمع خطرناک است
عضو کمیته علمی ستاد مقابله با کرونا ادامه داد: باید افراد علمی بنشینند و نظر بدهند، قطعاً باید بیش‌ترین تعداد از وزارت بهداشت باشد باید از میان متخصصین و اپیدمیولوژیست های ما باشند. این‌ها باید پیش‌بینی کنند و بگویند در دو ماه آینده تعداد بیماران ما از این تعداد به این تعداد خواهد رسید و تعداد واکسن‌های ما از این تعداد به این تعداد می‌رسد. بنابراین احتمالات در نظر گرفته شود و به نتیجه‌ای برسند. اینکه یکی بگوید من مدارس را باز می‌کنم و دیگری بگوید نه شدنی نیست، روش صحیحی نیست. به نظر من باز شدن مدارس کار اشتباهی است ولی تعیین تکلیف این مسئله به نظر جمعی و نتیجه‌گیری افراد علمی و اجرایی وزارتخانه‌های درگیر نیاز دارد. 

تزریق واکسن در پیک موجب شده اثربخشی واکسن‌ها کم شود
دکتر شکوهی در مورد اینکه آیا بچه‌ها باید واکسینه شوند و باز شدن مدارس منوط به واکسیناسیون کودکان باشد؟ گفت: دور و بر شما چند نفر واکسن زده‌اند؟ چند نفر از کسانی که واکسینه شده‌اند مجدداً مبتلا شده‌اند؟ پس قرار نیست واکسن کار زیادی انجام بدهد. بیش‌ترین ایمنی واکسن زمانی است که خارج از پیک زده شود. امروز بیشتر کسانی که واکسن زده‌اند در طی دو ماه گذشته به شکل با علامت یا بی علامت بیمار شده‌اند و این ایمنی، ایمنی درستی نیست و حداقل ایمنی طبیعی آن‌ها دو سه ماهی می‌ماند. واکسن زمانی ایمنی ایجاد می‌کند که واکسن خوبی زده شود و در تعداد مناسب تزریق شود ولی متأسفانه تعداد بالایی از واکسن‌های ما طی دو ماه گذشته و در دوران پیک زده‌شده است. بهترین کار این است که با قرنطینه‌ای حسابی و سطح بالا تعداد بیمار را به‌شدت پایین بیاوریم. و طی یک تا دو ماه با سرعتی بسیار بالا واکسیناسیون خوبی داشته باشیم و بعد می‌بینیم که کشور چقدر گل و بلبل می‌شود ولی می‌دانید که این اتفاق نمی‌افتد. در حال حاضر بهترین گزینه ما واکسیناسیون است و در مورد آن حرفی نداریم اما تزریق واکسن در پیک موجب شده اثربخشی واکسن‌ها کم شود و کار دیگری نمی‌توان کرد.

لینک کوتاه: http://www.setaresobh.ir/fa/main/detail/78768/

ارسال دیدگاه شما