اسیدسولفوریک (H₂SO₄)، که با نامهای دیگری همچون "جوهر گوگرد" نیز شناخته میشود، یکی از قویترین و پرکاربردترین اسیدهای معدنی در جهان است. این اسید مایعی بیرنگ، بیبو و روغنی است که در غلظتهای بالا بسیار خورنده و خطرناک است. حجم مصرف اسیدسولفوریک در یک کشور، به عنوان معیاری برای سنجش توان صنعتی و میزان فعالیت در بخشهای تولیدی و زیربنایی آن کشور تلقی میشود. در ایران، طیف گستردهای از صنایع، از کشاورزی گرفته تا معادن، صنعت نفت و گاز، داروسازی، تولید کودهای شیمیایی، و حتی صنایع غذایی و نساجی، وابستگی شدیدی به تأمین پایدار و با کیفیت اسیدسولفوریک دارند.
نمونه داخلی: مجتمع کود شیمیایی کرمان، با توجه به نیاز مبرم به تأمین پایدار و با کیفیت اسیدسولفوریک، اقدام به خرید اسیدسولفوریک با خلوص بالای ۹۸٪ از تأمینکنندگان معتبر داخلی نمود. این اقدام، نه تنها منجر به افزایش ۱۰ درصدی در میزان محصول قابلفروش کود فسفاته این مجتمع شد، بلکه به دلیل کاهش واکنشهای جانبی ناشی از ناخالصیها، هزینههای نگهداری تجهیزات را نیز به طور قابل توجهی کاهش داد.
انتخاب تأمینکننده و محصول مناسب برای اسیدسولفوریک، امری حیاتی است. معیارهای زیر باید مد نظر قرار گیرند:
جوهر نمک قوی، که در ادبیات شیمیایی با نام اسید هیدروکلریک غلیظ (HCl) شناخته میشود، یک محلول شفاف، بیرنگ، با بوی تند و بسیار خورنده است. این اسید، یکی از محصولات اصلی صنعتی است که از واکنش کلر و هیدروژن یا به عنوان محصول جانبی در فرایندهای کلرزنی آلی به دست میآید. قدرت انحلال بالای اسید هیدروکلریک در برابر اکسیدهای فلزی، کربناتها، و انواع رسوبات، آن را به گزینهای ایدهآل برای کاربردهای تمیزکاری، اسیدشویی، و فرایندهای شیمیایی تبدیل کرده است.
نمونه داخلی: کارخانه آبکاری پیشرو در قم، برای ارتقاء سطح کیفی پوششهای آبکاری و افزایش طول عمر مخازن اسیدشویی، اقدام به خرید جوهر نمک قوی با غلظت 33 درصد از یک تولیدکننده معتبر داخلی نمود. نتایج نشان داد که این تصمیم، نه تنها به بهبود قابل توجهی در یکنواختی و چسبندگی پوشش آبکاری منجر شد، بلکه با کاهش نیاز به تکرار فرایند، میزان مصرف جوهر نمک و در نتیجه هزینههای تولید را نیز بهینه کرد.
آب ژاول، که با نام علمی سدیم هیپوکلریت (NaOCl) شناخته میشود، یک محلول شیمیایی سفیدکننده و ضدعفونیکننده قوی است. این ماده از واکنش گاز کلر با محلول هیدروکسید سدیم تولید میشود. آب ژاول به دلیل خاصیت اکسیدکنندگی قوی یون هیپوکلریت (OCl⁻)، قادر به از بین بردن طیف وسیعی از میکروارگانیسمها از جمله باکتریها، ویروسها، قارچها و اسپورها است. غلظت ۱۵ درصد (معادل حدود ۱۵۰ گرم بر لیتر NaOCl) نشاندهنده قدرت بالا و کاربرد صنعتی گسترده این محلول است. در ایران، استفاده از آب ژاول با این غلظت در پروژههای بهداشت عمومی، صنایع غذایی، و همچنین در برخی فرایندهای صنعتی رایج است.
مطالعه موردی: کارخانه لبنیات در تبریز، با تاکید بر اهمیت رعایت بالاترین استانداردهای بهداشتی در تولید محصولات لبنی، اقدام به خرید آب ژاول ۱۵ درصد تازه از یک تأمینکننده با سابقه نمود. با پیادهسازی یک برنامه دقیق ضدعفونی خطوط تولید با استفاده از این ماده (پس از رقیقسازی مناسب)، کارخانه توانست شاخص آلودگی میکروبی را به سطوح نزدیک به صفر برساند و رضایت مشتریان و نهادهای نظارتی را جلب کند.
همکاری با یک تأمینکننده واحد برای تهیه هر سه ماده شیمیایی کلیدی (اسیدسولفوریک، جوهر نمک، و آب ژاول) میتواند مزایای قابل توجهی را برای صنایع به ارمغان بیاورد:
برای انتخاب یک تأمینکننده ایدهآل، معیارهای زیر باید مد نظر قرار گیرند:
قیمتگذاری این سه ماده شیمیایی تحت تأثیر عوامل متعددی قرار دارد:
بر اساس دادههای اولیه سال ۲۰۲۴، بازار داخلی این سه ماده شیمیایی در ایران، نشاندهنده یک مسیر رشد ملایم و پایدار است. افزایش فعالیت در بخشهای صنعتی، کشاورزی، و بهداشتی، تقاضا برای این مواد را حفظ کرده است. سرمایهگذاری بر روی بهینهسازی زنجیره تأمین، تمرکز بر کیفیت مواد خریداری شده، و ایجاد روابط بلندمدت با تأمینکنندگان معتبر، میتواند تأثیر مستقیمی بر کاهش هزینههای جانبی، بهبود کیفیت محصولات نهایی، و افزایش بهرهوری کلی در صنایع داشته باشد. انتظار میرود نوآوری در فرایندهای تولید و بستهبندی نیز در آینده، شاهد تغییراتی باشد.
با درک عمیق از نیازهای تخصصی فرایندهای تولیدی خود، بررسی دقیق فاکتورهای کیفی و فنی هر ماده، و انتخاب تأمینکنندگانی مانند کیمیا اکسیر سازان کوثر که قابلیت اطمینان، تعهد به کیفیت، و دانش فنی کافی را دارا هستند، میتوانید به انتخابهایی برسید که هم از نظر اقتصادی بهصرفه بوده و هم از لحاظ عملیاتی و ایمنی، پایدار و اطمینانبخش باشند. سرمایهگذاری بر روی خرید صحیح و هوشمندانه این مواد، گامی اساسی در جهت ارتقاء جایگاه رقابتی صنایع ایران خواهد بود.