علیرضا سعیدی: تکآهنگ «سلام صبحگاهی» با نوازندگی و آهنگسازی مرحوم حسن کسایی بدون تردید یکی از مهمترین و شنیدنیترین موسیقیهایی است که تا به امروز در بین ملودیهای مرتبط با تیتراژها شنیدهایم.
کارکرد تیتراژ چیزی شبیه به جلد کتاب است که طراحش تلاش میکند با انتخاب عناصر، فرمها و چینشها با کمک گرافیک و موسیقی مخاطبان یک اثر را در جریان موضوع قرار دهد. شرایطی که گاهی بسیار نکتهسنج، اندیشمندانه و حساب شده پیش روی مخاطبان قرار میدهد و گاهی هم به قدری سردستانه و از روی ادای یک تکلیف اجباری ساخته میشود که بیننده را از اساس با یک اثر تصویری دور میکند. خبرگزاری مهر به سراغ اثری رفته که بدون تردید نه تنها یکی از خاطرهانگیزترین موسیقیهای مرتبط با تیتراژهای برنامههای رادیویی و تلویزیونی است بلکه به واسطه حضور و نبوغ یکی از هنرمندان نام آور موسیقی سرزمین ایران، تبدیل به یکی از جاودانهترین موسیقیها و آثاری در حوزه موسیقی ردیف دستگاهی ایران شده است.
«سلام صبحگاهی»
تک آهنگ «سلام صبحگاهی» به آهنگسازی مرحوم حسن کسایی که به اسامی دیگری چون «سلام» و «سلام علیکم» نیز معروف است. اثری جاودانه متعلق به یکی از مردان بزرگ موسیقی ایرانی زنده یاد استاد حسن کسایی که به واسطه نبوغ و تسلط کامل این هنرمند تبدیل به قطعهای جاودانه شد و مدتی پس از ساخت و عرضه آن به مخاطب، به دلیل حال و هوای بسیار فرح بخش و امیدوار کنندهای که داشت، تبدیل به گل سرسبد موسیقی تیتراژهای برنامههای مختلف رادیویی و تلویزیونی دهه هفتاد و حتی هشتاد شد و همچنان نیز به عنوان یکی موسیقیهای مهم مناسبتهای مختلف ملی و مذهبی مورد استفاده سازندگان و تهیه کنندگان قرار میگیرد. موسیقی که عمدتاً به عنوان موسیقی تیتراژ برنامههای صبحگاهی رادیو استفاده میشد و بسیاری از مخاطبان با آن خاطرات شیرین و جالب توجهی را در ذهن خود میپرورانند.
وسعت موسیقی
اثری تاریخی و کم نظیر در موسیقی ردیف دستگاهی ایران که نشان دهنده قدرت و وسعت موسیقی است که اگر چاشنی خلاقیت و مهارت با آن ترکیب شود، چه آثار جاودانه ای را میتوان در تاریخ موسیقی کشورمان ثبت کرد. یک اثر خلاقانه و مثال زدنی که حکایت و روایت تولید آن نیز نشان دهنده همان خلاقیتی است که در آهنگسازی موسیقی ایرانی از آن یاد میکنیم و میتوانیم با تمام وجود باور کنیم که اگر چنین نگاه خلاقانه ای بتواند با رعایت تمام چارچوبها و خط قرمزهای فنی این حوزه توسط هنرمندان ما به منصه ظهور برسد، چه آثار جاودانه ای را میتوان برای نسل امروز جامعه ایرانی و حتی مخاطبان خارج از مرزهای ایران که تشنه شنیدن موسیقیهای جدید و متفاوت هستند، تولید کرد. آن چنان که بسیاری از هنرمندان پیشکسوت و جوان این بخش از موسیقی تاکنون آثار متعددی را در این حوزه فکری خلق کردند که اگر میتوانست در گستره وسیعتری از مارکتینگ موسیقی مدیریت و بازاریابی شود، شاید سرنوشت به مراتب درخشانتری در انتظار آنها بود.
چهارگاه
در هر صورت «سلام صبحگاهی» نام قطعهای به آهنگسازی حسن کسایی نوازنده شهیر عرصه نی نوازی است که دردستگاه چهار گاه ساخته شده و تا مدتها نیز موسیقی تیتراژ بسیاری از برنامههای صبحگاهی رادیو وبسیاری از هنرمندان پیشکسوت و جوان تاکنون آثار متعددی را خلق کردند که اگر میتوانست در گستره وسیعتری از مارکتینگ موسیقی مدیریت و بازاریابی شود، شاید سرنوشت به مراتب درخشانتری در انتظار آنها بود تلویزیون بود. اما یکی از نکات قابل توجهی که میتوان درباره ساخت این موسیقی اشاره کرد، ایده این ملودی بود که مرحوم کسایی در یکی برنامههایی که به عنوان هنرمند مهمان دعوت شده بود، با آن لهجه شیرین اصفهانی به روایت کرد. روایتی که ارزش و شیرینی این ملودی خاطره ساز را قطعاً دو چندان میکند. این نوازنده شهیر نی نوازی درباره نحوه تولد قطعه «سلام صبحگاهی» چنین روایت کرده است که در زمانی که که ۱۹ یا ۲۹ سال سن داشته، در بازار اصفهان با مردی برخورد کرده که مورد احترام بازاریان بوده و هر زمان کسی به او سلام میکرد با آهنگ و ضربآهنگ خاصی به آنها «سلام علیکم» میگفتهاست که این آهنگ و ضرباهنگ را کسایی در چند نت ابتدایی قطعهاش به کار بردهاست. جالب اینکه کسایی این قطعه را ابتدا «پل خواجو» اما بعدها نام این اثر جاودانه را به «سلام صبحگاهی» تغییر داده است.
برگرفته از: مهر