به گزارش ستاره صبح، انتخابات پارلمانی اسرائیل در حالی به پایان رسیده است که نظرسنجی‌های خروج از حوزه‌های رأی‌گیری از پیشتازی محدود مخالفان بنیامین نتانیاهو حکایت دارند، اما هیچ‌یک از دو جناح اصلی نتوانسته است بر اساس این برآوردها مسیر روشنی برای تشکیل دولت آینده پیدا کند.
سه شبکه اصلی تلویزیونی اسرائیل نظرسنجی‌های پای صندوق خود را به‌روزرسانی کرده‌اند و اکنون هر سه به نتیجه یکسانی رسیده‌اند.
* ائتلاف نتانیاهو: ۵۰ کرسی
* اپوزیسیون: ۵۲ کرسی
* احزاب به رهبری اعراب: ۱۸ کرسی
در نتیجه، هیچ‌یک از دو اردوگاه به حدنصاب ۶۱ کرسی لازم برای کسب اکثریت در پارلمان ۱۲۰ کرسی اسرائیل نمی‌رسد.
حزب لیکود به رهبری نتانیاهو همچنان یکی از بازیگران اصلی صحنه سیاسی است، اما جایگاه آن در مقایسه با مجموع احزاب مخالف، تصویر پیچیده‌ای از آینده قدرت در اسرائیل ترسیم می‌کند.
این انتخابات نخستین انتخابات سراسری اسرائیل پس از حملات هفتم اکتبر ۲۰۲۳ و جنگ‌های منطقه‌ای پس از آن بود؛ انتخاباتی که به عرصه‌ای برای ارزیابی عملکرد دولت نتانیاهو در حوزه امنیت، مدیریت جنگ، مسئولیت‌پذیری سیاسی و وضعیت اقتصادی تبدیل شد. با این حال، پایان رأی‌گیری به معنای تعیین تکلیف نهایی قدرت نیست؛ زیرا در نظام پارلمانی اسرائیل، شمار کرسی‌های هر حزب و توانایی ائتلاف‌سازی، سرنوشت دولت را مشخص می‌کند.
نتایج اولیه چه می‌گویند؟
بر اساس نظرسنجی‌های خروج از حوزه‌های رأی‌گیری که رسانه‌های اسرائیلی منتشر کرده‌اند، رقابت بسیار نزدیک است. در یکی از برآوردهای اصلی، بلوک احزاب مخالف نتانیاهو حدود ۵۲ کرسی و بلوک حامی او حدود ۵۰ کرسی پیش‌بینی شده‌اند. حزب لیکود نیز در همان برآوردها با حدود ۲۴ تا ۲۵ کرسی، بزرگ‌ترین حزب منفرد پارلمان باقی مانده است. این ارقام هنوز نتایج قطعی انتخابات نیستند و ممکن است با شمارش نهایی آرا تغییر کنند.
پارلمان اسرائیل ۱۲۰ کرسی دارد و تشکیل دولت به حمایت دست‌کم ۶۱ نماینده نیاز دارد. بنابراین، حتی اگر برآوردهای اولیه درباره برتری مخالفان درست از آب درآید، این برتری به‌تنهایی برای تشکیل دولت کافی نیست. در مقابل، بزرگ‌ترین حزب بودن لیکود نیز به معنای تضمین نخست‌وزیری دوباره نتانیاهو نخواهد بود.
آیا نتانیاهو در آستانه پایان دوران سیاسی خود قرار گرفته است؟
نتیجه اولیه انتخابات، موقعیت سیاسی نتانیاهو را با پرسشی جدی روبه‌رو کرده است: آیا او می‌تواند برای تشکیل یک دولت دیگر حمایت کافی به دست آورد یا باید قدرت را به رقیبان خود واگذار کند؟
نتانیاهو که از طولانی‌ترین دوره‌های نخست‌وزیری در تاریخ اسرائیل برخوردار بوده، در این انتخابات با پیامدهای سیاسی حملات هفتم اکتبر، انتقادها درباره ناکامی‌های امنیتی، جنگ غزه و اختلافات داخلی بر سر خدمت نظامی مردان یهودی ارتدوکس مواجه بود. مخالفان او نیز خواستار پاسخ‌گویی درباره عملکرد دولت و بررسی مستقل شکست‌های امنیتی شدند.
با این حال، هنوز نمی‌توان از پایان قطعی دوران سیاسی نتانیاهو سخن گفت. اگر او نتواند اکثریت لازم را تشکیل دهد، ممکن است در دوره مذاکرات همچنان به‌عنوان نخست‌وزیر دولت موقت فعالیت کند. از سوی دیگر، اگر مخالفان نیز در تشکیل ائتلافی پایدار ناکام بمانند، بن‌بست سیاسی می‌تواند ادامه پیدا کند و حتی زمینه انتخابات مجدد را فراهم سازد.
مسئله اصلی اکنون فقط تعداد کرسی‌های لیکود نیست؛ مسئله این است که آیا نتانیاهو هنوز می‌تواند ائتلافی با اکثریت پارلمانی بسازد یا خیر.
گادی آیزنکوت؛ چهره محوری رقابت برای تشکیل دولت
گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد کل ارتش اسرائیل و رهبر حزب میانه‌گرای «یاشار»، به یکی از چهره‌های محوری رقابت پس از انتخابات تبدیل شده است. او با تأکید بر پاسخ‌گویی دولت و ضرورت تغییر در شیوه اداره کشور، تلاش کرده است حمایت رأی‌دهندگانی را جلب کند که خواهان جایگزینی دولت کنونی هستند.
آیزنکوت پس از انتشار برآوردهای اولیه، از تمایل رأی‌دهندگان به تغییر سخن گفت؛ با این حال، پیشتازی احتمالی بلوک مخالفان به‌تنهایی به معنای امکان قطعی تشکیل دولت به رهبری او نیست.
چالش اصلی آیزنکوت، کنار هم قرار دادن احزاب مختلف مخالف نتانیاهو است؛ احزابی که با وجود مخالفت با نخست‌وزیر کنونی، در موضوعات اقتصادی، امنیتی، مذهبی و نحوه اداره کشور اختلاف‌نظر دارند. افزون بر این، چگونگی تعامل با احزاب عربی اسرائیل یکی از پیچیده‌ترین مسائل مذاکرات ائتلافی خواهد بود.
احزاب عربی؛ بازیگران تعیین‌کننده در معادلات پارلمان
یکی از نکات مهم انتخابات، افزایش نقش احتمالی احزاب عربی در تعیین ترکیب دولت آینده است. بر اساس برخی نظرسنجی‌های خروج از حوزه‌های رأی‌گیری، فهرست‌های عربی ممکن است مجموعاً حدود ۱۷ تا ۱۸ کرسی به دست آورده باشند؛ رقمی که در صورت تأیید نتایج نهایی، می‌تواند بر مذاکرات تشکیل دولت تأثیر قابل‌توجهی بگذارد.
با وجود این، حمایت یا همکاری این احزاب با بلوک مخالفان از پیش تضمین‌شده نیست. بخشی از احزاب اصلی مخالف نتانیاهو درباره ائتلاف رسمی با احزاب عربی ملاحظاتی دارند. همین مسئله ممکن است فاصله میان برخورداری از کرسی‌های بیشتر و توانایی واقعی برای تشکیل دولت را افزایش دهد.
برای نتانیاهو، این وضعیت به معنای روبه‌رو شدن با چالشی جدی برای ادامه نخست‌وزیری است؛ برای آیزنکوت و دیگر مخالفان نیز آزمون اصلی، تبدیل آرای کسب‌شده به ائتلافی قادر به اداره کشور خواهد بود.
در همین ارتباط الیزابت تسورکوف، پژوهشگر اسرائیلی: دو سناریو از همه محتمل‌ترند، اولی تشکیل دولت اقلیت به رهبری آیزنکوت با حمایت بیرونی احزاب عربی و دومی حرکت به‌سوی دور دیگری از انتخابات / تا زمانی که دولت جایگزینی تشکیل نشود، نتانیاهو در مقام نخست‌وزیر موقت به کار خود ادامه خواهد داد
الیزابت تسورکوف پژوهشگر اسرائیلی در خصوص انتخابات اسرائیل نوشت: دو سناریو از همه محتمل‌ترند که ممکن است پس از انتخابات اسرائیل رخ دهند.
به گزارش «انتخاب»، او افزود: سناریوی نخست، تشکیل یک دولت اقلیت به رهبری آیزنکوت با حمایت بیرونی احزاب عربی است؛ به این معنا که این حزب در مقاطعی به دولت رأی دهد و مانع سقوط آن شود.
او ادامه داد: سناریوی دوم که از نظر من احتمال وقوع آن کمتر است، مخالفت اپوزیسیون با مشارکت اعراب و حرکت به‌سوی دور دیگری از انتخابات است.
او تصریح کرد: تا زمانی که دولت جایگزینی تشکیل نشود، نتانیاهو در مقام نخست‌وزیر و در چارچوب دولت موقت به کار خود ادامه خواهد داد.
اولین انتخابات سراسری اسرائیل بعد از وقایع ۷ اکتبر ۲۰۲۳ روز سه شنبه با مشارکت بیش از ۷۴ درصد اسرائیلی‌ها برگزار شد. رقابت اصلی بین دو بلوک شامل ائتلاف بنیامین نتانیاهو و بلوک اپوزیسیون به رهبری گادی آیزنکوت است. انتظار می‌رود شمارش آرا تا روز جمعه به طول بینجامد.
گرک کارلستروم، خبرنگار اکونومیست نوشت: همه نظرسنجی‌های پای صندوق نشان می‌دهد که آیزنکوت برای تشکیل دولت به حمایت هر دو حزب عربی نیاز خواهد داشت، نه فقط حزب رَعَم.