به گزارش ستاره صبح، شکست سنگین حزب جمهوری‌خواه در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، دونالد ترامپ را با یکی از جدی‌ترین بحران‌های سیاسی دوران ریاست‌جمهوری‌اش روبه‌رو کرده است. در شرایطی که دموکرات‌ها کنترل هر دو مجلس کنگره را به دست آورده‌اند، شماری از سیاستمداران، مشاوران و متحدان جمهوری‌خواه ترامپ خواستار بازنگری فوری در سیاست‌های دولت شده‌اند. جنگ هشت‌ماهه با ایران، تعرفه‌های تجاری، افزایش هزینه‌های زندگی و تمرکز رئیس‌جمهور بر پروژه‌های عمرانی کاخ سفید، از جمله عواملی هستند که جمهوری‌خواهان آن‌ها را در شکست انتخاباتی خود مؤثر می‌دانند.
این تحولات نشان می‌دهد که مسئله فقط شکست چند نامزد جمهوری‌خواه نیست؛ بلکه شکاف درون حزب جمهوری‌خواه درباره نحوه اداره کشور و آینده رهبری سیاسی این حزب نیز در حال آشکار شدن است.
شکست جمهوری‌خواهان؛ زنگ خطر برای ترامپ
بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز، پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر، معادلات سیاسی واشنگتن را تغییر داده است. دموکرات‌ها با کسب اکثریت در مجلس نمایندگان و سنا، امکان بیشتری برای مقابله با برنامه‌های دولت ترامپ پیدا کرده‌اند.
در انتخابات اخیر، شماری از نامزدهای مورد حمایت مستقیم ترامپ در رقابت‌های مهم شکست خوردند. این اتفاق برای رئیس‌جمهوری که طی سال‌های گذشته تلاش کرده بود حزب جمهوری‌خواه را حول شخصیت و سیاست‌های خود سازمان‌دهی کند، ضربه‌ای سیاسی محسوب می‌شود.
جان فیهری، استراتژیست باسابقه جمهوری‌خواه، نتایج انتخابات را یک فاجعه بزرگ برای ترامپ توصیف کرده و معتقد است رئیس‌جمهور باید در ترکیب تیم مدیریتی کاخ سفید تغییرات اساسی ایجاد کند.
در واقع، بخشی از جمهوری‌خواهان به این نتیجه رسیده‌اند که ادامه مسیر کنونی می‌تواند موقعیت این حزب را در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۲۸ نیز تضعیف کند.
جنگ ایران؛ پاشنه آشیل انتخاباتی ترامپ
یکی از مهم‌ترین محورهای انتقاد جمهوری‌خواهان، جنگ هشت‌ماهه آمریکا با ایران است. ترامپ در جریان رقابت‌های انتخاباتی سال ۲۰۲۴ وعده داده بود که آمریکا را از درگیری‌های پرهزینه خارجی دور نگه دارد و مشکلات اقتصادی شهروندان آمریکایی را در اولویت قرار دهد؛ اما ورود دولت او به جنگ با ایران، این وعده را با چالش جدی روبه‌رو کرده است.
بر اساس گزارش رویترز، برخی مشاوران کاخ سفید از هفته‌ها پیش نسبت به پیامدهای سیاسی ادامه جنگ هشدار داده بودند. نظرسنجی‌های داخلی حزب جمهوری‌خواه نیز حدود شش هفته پیش از انتخابات، احتمال شکست این حزب در هر دو مجلس کنگره را نشان می‌داد.
با این حال، ترامپ حاضر نشد مسیر خود را درباره ایران تغییر دهد. او پس از مشخص شدن نتایج انتخابات پذیرفت که جنگ ایران به نامزدهای جمهوری‌خواه آسیب زده است، اما همچنان از تصمیم خود برای آغاز این درگیری دفاع کرد.
این مسئله نشان می‌دهد که اختلاف بر سر جنگ ایران دیگر صرفاً یک اختلاف سیاست خارجی نیست؛ بلکه به موضوعی تعیین‌کننده در آینده سیاسی حزب جمهوری‌خواه تبدیل شده است.
جی‌دی ونس از ترامپ فاصله می‌گیرد؟
یکی از تحولات قابل توجه پس از انتخابات، موضع‌گیری جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکاست. ونس که از او به‌عنوان یکی از گزینه‌های احتمالی جمهوری‌خواهان برای انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ یاد می‌شود، در اظهارات خود جنگ ایران را از عوامل شکست انتخاباتی جمهوری‌خواهان دانست.
این موضع‌گیری از آن جهت اهمیت دارد که ونس یکی از نزدیک‌ترین چهره‌های سیاسی به ترامپ محسوب می‌شود. فاصله گرفتن احتمالی او از برخی سیاست‌های رئیس‌جمهور می‌تواند نشانه‌ای از آغاز رقابت‌های درون‌حزبی برای دوران پس از ترامپ باشد.
اگر جمهوری‌خواهان به این جمع‌بندی برسند که محبوبیت ترامپ دیگر مانند گذشته تضمین‌کننده پیروزی نامزدهای این حزب نیست، احتمال دارد در ماه‌های آینده شاهد افزایش انتقادها از رئیس‌جمهور و شکل‌گیری جریان‌های مستقل‌تر در داخل حزب باشیم.
کاخ سفید در آستانه تغییرات مدیریتی
رویترز گزارش داده است که در داخل کاخ سفید نگرانی‌هایی درباره استعفای برخی کارکنان ارشد، تغییرات احتمالی در کابینه و آغاز تحقیقات گسترده دموکرات‌ها شکل گرفته است.
یک مقام ارشد دولت آمریکا که نخواسته نامش فاش شود، از کاهش شدید روحیه کارکنان کاخ سفید خبر داده است. به گفته او، پیش‌بینی شکست جمهوری‌خواهان از هفته‌ها قبل وجود داشته، اما هشدارها درباره پیامدهای ادامه جنگ ایران مورد توجه ترامپ قرار نگرفته است.
از سوی دیگر، دموکرات‌ها با در اختیار گرفتن اکثریت کنگره، ابزارهای مهمی برای نظارت بر عملکرد دولت در اختیار خواهند داشت. آن‌ها می‌توانند تحقیقات پارلمانی درباره عملکرد دولت، تصمیمات اقتصادی، سیاست خارجی و عملکرد مقام‌های ارشد را دنبال کنند.
این مسئله می‌تواند دو سال پایانی ریاست‌جمهوری ترامپ را به دوره‌ای پرتنش تبدیل کند.
تعرفه‌ها و گرانی؛ رأی‌دهندگان از اقتصاد ناراضی‌اند
جنگ ایران تنها عامل شکست جمهوری‌خواهان نبوده است. سیاست‌های تعرفه‌ای ترامپ و افزایش هزینه‌های زندگی نیز نقش مهمی در نارضایتی رأی‌دهندگان داشته‌اند.
بر اساس گزارش‌های انتخاباتی رویترز، بخش بزرگی از رأی‌دهندگان آمریکایی هزینه زندگی را یکی از مهم‌ترین معیارهای خود برای انتخاب نامزدها می‌دانستند. تعرفه‌های تجاری دولت ترامپ نیز با افزایش هزینه واردات، نگرانی‌هایی درباره فشار بیشتر بر مصرف‌کنندگان و کسب‌وکارها ایجاد کرده است.
در کنار این مسائل، تمرکز ترامپ بر ساخت سالن اجتماعات بزرگ در کاخ سفید و پروژه‌های بازسازی در واشنگتن نیز با انتقاد برخی مشاوران جمهوری‌خواه مواجه شده است. آنان معتقدند در شرایطی که مردم با مشکلات اقتصادی دست‌وپنجه نرم می‌کنند، چنین موضوعاتی نباید به اولویت اصلی رئیس‌جمهور تبدیل شود.
آیا ترامپ مسیر خود را تغییر می‌دهد؟
با وجود فشارهای داخلی، ترامپ تاکنون نشانه روشنی از تغییر رویکرد خود بروز نداده است. او شکست انتخاباتی را ضربه‌ای شخصی به خود ندانسته و تلاش کرده است مسئولیت نتایج را از دوش خود بردارد.
کاخ سفید نیز با انتشار تصویری از ترامپ و این پیام که «ترامپ همچنان رئیس‌جمهور شماست»، تلاش کرده است اقتدار سیاسی او را به نمایش بگذارد.
با این حال، واقعیت سیاسی جدید واشنگتن محدودیت‌هایی را پیش روی رئیس‌جمهور قرار می‌دهد. دموکرات‌ها می‌توانند مانع تصویب بسیاری از طرح‌های دولت شوند، نامزدهای معرفی‌شده برای مسئولیت‌های مهم را به چالش بکشند و تحقیقات کنگره را درباره عملکرد دولت گسترش دهند.
البته ترامپ همچنان از اختیارات گسترده اجرایی برخوردار است و می‌تواند در حوزه‌هایی مانند مهاجرت، تعرفه‌ها و هزینه‌های فدرال از فرمان‌های اجرایی استفاده کند؛ اما این اختیارات نمی‌تواند مانع نظارت و تحقیقات کنگره شود.
پیام شکست انتخابات برای ایران
نتیجه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا می‌تواند بر محاسبات سیاسی و سیاست خارجی دولت ترامپ نیز تأثیر بگذارد. جنگ ایران به یکی از محورهای اصلی اختلاف در حزب جمهوری‌خواه تبدیل شده و شماری از متحدان ترامپ معتقدند ادامه این مسیر هزینه سیاسی سنگینی برای حزب خواهد داشت.
از منظر ایران، تضعیف موقعیت جمهوری‌خواهان در کنگره لزوماً به معنای تغییر فوری سیاست واشنگتن در قبال تهران نیست. سیاست خارجی آمریکا همچنان تحت تأثیر اختیارات رئیس‌جمهور، ساختار امنیتی و ملاحظات راهبردی این کشور قرار دارد. با این حال، افزایش فشارهای داخلی بر ترامپ می‌تواند هزینه سیاسی ادامه جنگ را افزایش دهد و بر محاسبات او درباره مذاکرات، تنش‌زدایی یا تداوم تقابل با ایران اثر بگذارد.
پرسش اصلی این است که آیا ترامپ برای نجات موقعیت سیاسی خود، در سیاست خارجی و به‌ویژه پرونده ایران تجدیدنظر خواهد کرد یا با ادامه رویکرد گذشته، اختلافات درون حزب جمهوری‌خواه را عمیق‌تر خواهد ساخت؟
آنچه مسلم است، انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا فقط یک شکست انتخاباتی برای جمهوری‌خواهان نبود؛ بلکه هشداری جدی درباره هزینه‌های جنگ، فشار اقتصادی و فاصله گرفتن سیاست‌های دولت از مطالبات رأی‌دهندگان آمریکایی بود.
منبع: رویترز