در سال جاری نیز به علل مختلف از جمله آلودگی و برودت هوا، باران اسیدی و مسائل اجتماعی؛ تحصیل از کلاسهای حضوری به بستر مجازی کشیده شد. به عنوان یک کارشناس آموزشی چه معایب و محاسنی در آموزش مجازی میبینید؟
در دوران پاندمی کرونا یکی از مشکلات آموزش مجازی، تحمیل بار مالی به خانوادهها برای تهیه گوشی و استفاده از اینترنت برای حضور در کلاسهای مجازی بود. فرزندان خانوادههای کم برخوردار در آن دوران روزهای تلخ و سختی داشتند و مرتب روایتهایی از دانشآموزان مناطق محروم میشنیدیم که به دلیل عدم دسترسی به گوشی یا تبلت ترک تحصیلکردند حتی یک دانشآموز خودکشی کرد. امروز هم این معضل وجود دارد هنوز هم خانوادههای بسیاری توانایی تهیه ابزار لازم برای شرکت کردن فرزند در کلاسهای مجازی را ندارند.
در دیگر خانوادهها نیز دسترسی فرزندان به گوشی و تبلت موجب بروز آسیب شد. وابستگی به ابزار و استفاده زیاد از تبلت و گوشی موجب افت تحصیلی دانش آموزان شد. دسترسی فرزندان به هر محتوایی در فضای مجازی مسائل و مشکلات تربیتی زیادی برای خانوادهها به همراه داشت.
آموزش آنلاین منجر به افت تحصیلی شده است. کاهش سواد در دانشآموزانی که طی دوران کرونا سال تحصیلی را به طور مجازی گذرانده بودند محسوس بود آزمونهای استاندارد بینالمللی و کشوری به خوبی نشان دهنده این موضوع است. دانشآموزان در کلاسهای درس مجازی حضور داشتند، ولی وضعیت تحصیلی قابل قبولی نداشتند تا جاییکه نسبت به ادامه آموزش مجازی هشدار داده شد، آموزش مجازی سقوط سطح سواد در نسل آینده است.
چرا آموزش مجازی نمیتواند جای آموزش حضوری را بگیرد؟
ارتباط چهره به چهره میان معلم و دانشآموز قدم اول در انتقال مطلب است. برقرار شدن این رابطه در کلاس درس در دوره ابتدایی ضرورت دارد. حضور فیزیکی در کلاس برای درک موقعیت و تجربه مستقیم لازم است. مشاهده و ارتباط کلامی میان معلم و دانشآموز به درک مطلب کمک شایانی میکند.
برای دانش آموزان به ویژه دانشآموزان دوره ابتدایی حضور مستقیم در کلاس درس ضروری است زیرا این گروه سنی باید از طریق مدرسه اجتماعی شوند و برای کسب تجربه باید در آن موقعیت حضور مستقیم داشته باشند. معلم نمیتواند از طریق یک پلت فرم و در کلاس مجازی دوستی و همراهی، کمک به یکدیگر و کارگروهی را به دانشآموزان دوره ابتدایی یاد بدهد. چالشها و فرصتهایی در مدرسه به وجود میآیند که دانشآموز باید آنها را حضوری تجربه کند.
بیشتر خانوادهها با آموزش مجازی هم دل نیستند و تعطیلی مدارس هر بار با واکنشهای منفی خانوادهها روبهرو میشود، چرا این شیوه نوین آموزشی در جامعه مورد استقبال قرار نگرفت؟
تغییر در سبک آموزش از حضوری به مجازی مورد پسند خانوادهها نیست، چون این تغییر از آموزش حضوری به مجازی مسئولیت بیشتری بر دوش اعضای خانواده قرار میدهد. وقتی کلاس درس از مدرسه به خانه منتقل میشود، مادر و پدر همکار معلم در آموزش مجازی هستند. اما فضای خانوادهها برای این تغییر آماده نبود، بسیاری از والدین مهارت و دانش کافی برای آموزش یا رفع اشکال را ندارند.
خانوادهها در ترغیب دانش آموزان، به ویژه دانش آموزان دوره ابتدایی، به یادگیری مطالب به شیوه مجازی و متقاعد کردن آنان برای حضور فعال و توجه کافی به کلاس درس مجازی، چالش دارند و پذیرش مسئولیت بیشتر از جمله یار کمک آموزشی بودن والدین، کاری دشوار است. به ویژه در صورتی که والدین شاغل باشند، رفتن بچهها به مدرسه برای آنها یک موهبت است ولی آموزش مجازی با خانه نشین شدن فرزند و عدم حضور والدین در منزل خانواده را دچار چالش میکند.
خانوادهها در بخش خصوصی هزینه آموزش حضوری را میپردازند و با هر بار تعطیلی مدارس و آموزش غیر حضوری در حق این گروه اجحاف میشود. نگرانی این گروه از ضعف آموزشی فرزندانشان در مقایسه با کیفیت تحصیل در آموزش حضوری، در کنار بار مالی که در زمان ثبت نام و پرداخت شهریه به آنها تحمیل شده کاملاً قابل درک است.