ستاره صبح، فائزه صدر: بازار و تیمچه طلا و جواهر امیر، در ورودی جنوبی بزرگترین بازار سرپوشیده جهان در قلب شهر تبریز، محوریت بنکداری و خرده فروشی طلا در شمال غرب ایران را در اختیار دارد. اما چه قدیمی های این بازار و چه فعالین جوان اش، هیچ کدام در عمر ۳۰۰ ساله سرای امیر، چنین گرانی و رکودی را به خود ندیده و در تاریخ هم درباره اش نخوانده و نشنیدهاند.
بازاری که به غلغله خریداران شهره بود و از ورودی تا نقطه پرسپکتیو دالان، برق زیورآلات طلا از دو طرف بر محل تردد جماعت مشتری نور افکنده بود و گروه گروه خریدار را در تکاپوی پسند طلا و جواهر نمایش میداد؛ حالا به دالانی خلوت تبدیل شده، چنان که گویی اندک رهگذران بازار امیر هم به قصد تماشای شاهکار معماری بازار سرپوشیده تبریز آمدهاند، نه برای خرید!
رکودی بی سابقه بر بازار طلا و جواهر حاکم است؛ رکودی که نه تنها این صنف بلکه بیشتر اصناف را درگیر کرده و از امید بازگشت رونق به بازار کاسته است. گذر از سرای امیر نشان میدهد بسیاری از طلا فروشان بیکارند، یا سر در گوشی فرو برده و احتمالا تحلیل های ناامید کننده از آینده بازار را تماشا میکنند یا کنترلی به دست به صفحه تلوزیون مغازه خیره شدهاند و اخبار سیاسی را دنبال میکنند. خبرهایی که تبعات منفی آن به طور مستقیم بر آینده شغلی آنها سایه افکنده است.
با اینکه نرخ هر گرم طلا تحت تأثیر اخبار دور دوم مذاکرات نزول کرده و به گرمی ۱۸۶۹۵۵۰۰ تومان رسیده، اما در مقایسه با کف حقوق و یا حتی متوسط حقوق کارگران و کارمندان، باید این اقشار را تنها با رویای خرید طلا تصور کرد چرا که قوی ترین اراده هم نمیتواند از حقوق ماهانهای که کمتر از نرخ یک گرم طلا است، خرید یا پس اندازی طلایی فراهم کند.
یک حلقه ساده طلا که با اندک فشار دو انگشت به راحتنی خم میشود، با وزنی در محدوده یک گرم و با محاسبه اجرت ساخت بیش از ۲۵ میلیون تومان قیمت دارد. حلقه های ساده ازدواج بین ۶۰ تا ۷۰ میلیون تومان فروخته میشوند. یک سرویس ساده طلا و جواهر با وزن ۴۳ گرم که خرید اش زمانی نه چندان دور در تدارک خرید عروس و داماد بین خانواده های قشر متوسط مرسوم و معمول بود، نزدیک به یک میلیارد تومان قیمت خورده است! دو زن جوان که تماشاگر یک ویترین بودیم میگفتند نتوانستهاند با ۳۵ میلیون تومان پس انداز یک زنجیر طلا بخرند.
بازار از گردشگران خالی است. مهمانان خارجی که تا پیش از این در حافظه اصناف بازار امیر از تصاویر پر تکرار بودند، به دلیل شرایط امنیتی و همچنین اختلاف قیمت طلا، دیگرمثل سابق تمایلی به خرید طلا از بازار تبریز ندارند.
بازار اصیل و خوشنامی مثل سرای امیر به دلیل رکود و شرایط بد اقتصادی با معضل عرضه محصولاتی روبهرو است که از استاندارد های لازم برخوردار نیستند. عیار طلای به کار رفته در این مصنوعات پایین است و مرحله فروش این کالاها برای خریداران فعلی مثل فروش طلای سنتی آسان و بی چالش نخواهد بود. اگرچه این زیورآلات کارخانهای با اجرت های ساخت کمتری به فروش میرسند و خریداران بیشتری دارند، اما در ادامه این مسیر و در آینده و اعتبار این صنف مشکل ساز خواهند بود.
ستاره صبح در گفتوگو با نویده آنتیک، کارشناس و تحلیلگر بازار طلا و جواهر به بررسی وضعیت بازار پرداخته که در ادامه میخوانید:
نویده آنتیک درباره دلیل شدت گرفتن رکود بازار گفت: وقتی طلا گران میشود داد و ستد در بازار داغ است، چون خریداران احساس میکنند ارزش دارایی نقدی آنها در خطر است و به بازار هجوم میآورند. ولی وقتی نرخ طلا کاهش پیدا میکند، همان روند معکوس شده و پای خریدار از بازار بریده میشود، چون این بار این احساس وجود دارد که نرخها کاهشی است و مردم نمیخواهند با خرید طلا ضرر کنند.
وی افزود: کلیت ماجرا به این نگاه بر میگردد که خرید طلا در کشور ما از خرید یک کالای زینتی به خرید کالایی سرمایهای شیفت کرده و بازار طلا و جواهر و آینده اصناف آن در گروه وضعیت اقتصادی کشور و افزایش یا کاهش تورم است.
این کارشناس بازار با تاکید بر سرمایهگذاری عقلانی و پرهیز از رفتار های هیجانی گفت: امروز خریداران طلا برای سرمایهگذاری مردد هستند، بیشترین سؤالی که از ما میشود این است که آیا طلا ارزان خواهد شد؟ و اینکه چه زمانی باید خرید کنم؟ من میگویم تمام سرمایه نقدی خود را صرف نکنید و سرمایه را تقسیم کنید. هر پلهای که قیمت پایین آمد یک فرصت خرید است اگر از این نرخ بالاتر رفت این پله فرصت را از دست ندادهاید و اگر نرخ پایینتر آمد باز هم فرصت خرید وجود دارد و تمام سرمایه را صرف نکرده اید.
وی در ادامه اظهار داشت: قیمت طلا در جهان تابع انس جهانی است، ولی در کشور ما توامان از انس جهانی و نرخ دلار تبعیت میکند. چیزی که در مورد نرخ طلا در ایران میتوان گفت این است که ما نقشی در حرکت انس جهانی نداریم و نمیتوانیم آن طور که در داخل قیمتها را به صورت دستوری در کنترل داریم درباره انس جهانی عمل کنیم. تنظیم نرخ طلا در داخل کشور ما با قیمت دلار انجام میگیرد. دلار ما هم با جهت حرکت دلار هرات حرکت میکند.وی خاطرنشان ساخت: انس جهانی به دلایل مختلفی از جمله اخبار مثبتی که در رابطه با سرنوشت درگیری های نظامی در جهان منتشر شده روندی نزولی دارد. از یک سو مذاکرات ایران و آمریکا و از سوی دیگر اخباری که درباره جنگ اوکراین منتشر شده بر نرخ انس جهانی تأثیر گذاشته است. آخرین اخبار نشان داد زلنسکی در مرحله پذیرش خواسته های ایالات متحده و در مسیر صلح قرار دارد. مجموعهای از اخبار دست به دست هم دادهاند و قیمت انس جهانی را کاهشی ساختند. با وجود تحلیل های متفاوت روز گذشته انس جهانی ریزش داشت.
نویده آنتیک در پایان گفتوگو تصریح کرد: نرخها در کنترل خبرها هستند. این احساس در بازار وجود دارد که وقتی با انتشار مداوم اخبار بازار را افزایشی میبینیم دستهایی قصد فروش دارند و برعکس. نرخ طلا را پایین میآورند تا خودشان از قیمت کف خرید کنند. امروز این سناریو تقویت شده که روند کاهشی میتواند به علت تمایل این جریان برای خرید باشد.