ستاره صبح- مریم اسدی: روز گذشته دونالد ترامپ از بی نیازی واشنگتن به توافق با تهران حرف زد و هم زمان زمزمه خروج از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای و تغییر دکترین دفاعی، از ایران به گوش رسید. در این بین انتشار گزارش تازه آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره وضعیت ذخایر اورانیوم و تأسیسات هستهای ایران نیز در شرایطی که مذاکرات تهران و واشنگتن به بنبست رسیده و آتشبس میان دو طرف شکننده است، نگرانیها از آینده این تقابل را افزایش داد. ستاره صبح در گفتوگو با علی بیگدلی، کارشناس و تحلیلگر سیاسی به بررسی هم زمانی این رویدادها پرداخته که در ادامه میخوانید:
ایران از حمله آمریکا بعد از گزارش رافائل گروسی، تجربه تلخی در حافظه دارد. آیا گزارش اخیر آژانس بینالمللی انرژی اتمی میتواند به بهانهای برای حمله مجدد ایالات متحده به ایران، تبدیل شود یا خیر؟
شرایط آمریکا و اسرائیل در این روزها و علائمی که در سیاست خارجی نشان میدهند به ما میگوید جنگ دیگری در کار نخواهد بود. دونالد ترامپ از جهت هزینههای این جنگ در شرایط سختی قرار گرفته به طوری که شکست جمهوری خواهان تاوان این جنگ بود. ترامپ نمیخواهد در چنین وضعیتی فضای تقابل نظامی دیگری را برای آمریکا به وجود بیاورد.
این وضعیت در اسرائیل هم دیده میشود. مخالفان نتانیاهو از جنگ ایران علیه او استفاده کردند. امروز هم این امید در جهان وجود دارد که نتانیاهو تشکیل دهنده کابینه بعدی اسرائیل نباشد. این اتفاق نه تنها به نفع ایران بلکه به نفع جهان خواهد بود. با این وضعیت احتمال وقوع جنگگی دیگر روز به روز ضعیفتر میشود مگر اینکه آمریکا و اسرائیل بازی را با سناریوی دیگری عوض کنند.
ترامپ از بی نیازی آمریکا به توافق با تهران حرف زده و معاون اول اش را به سمت پروندهای داخلی هدایت کرده، این رفتار و شرایط نامساعد برای جنگ و پیام مذاکره نمیکنیم به چه معناست؟ آمریکا در برابر ایران چه استراتژی در پیش گرفته است؟
*ترامپ گفته ما دیگر با ایران مذاکره نمیکنیم ولی حرفهای ترامپ چندان اهمیت ندارد. او برای بازارهای جهانی و جریان سرمایه سخنرانی میکند. واقعیتهای ایران و آمریکا پشت دوربین و تریبون در جریان است. ترامپ فعلاً در مورد ایران به محاصره زمینی و دریایی اکتفا کرده است.
*ایران در مقاطعی از جنگ و در مراحلی از سیاست ورزی موفق بوده است. امروز هم شرایط به نفع تهران است. ایران با برخی موضع گیریها و تصمیماتش توانسته روی طرح و نقشه آمریکا اثر منفی بگذارد، ولی ایران از منظر اقتصادی شرایط ما سخت است. نباید اجازه بدهیم غلبه کردن بر نقشه آمریکا مغرورمان کند، این غرور کاذب است. نباید سطح انتظاراتمان را بیش از حد بالا ببریم. سیاست انتقام جویانه ما را به سمت جنگ و مشکلات بیشتر سوق میدهد.
این غرور میتواند در سخنرانیها و تصمیمات پیش رو منعکس شود و سطح تنش را بالا ببرد. امروز نشانههایی وجود دارد که ایران و به ویژه تندروها در داخل مجذوب شرایط شدهاند و گرفتار غرور کاذب هستند. اگر سطح انتظارات بالاتر برود و نرمش نشان ندهیم، به زودی با افزایش تنش غافلگیر خواهیم شد.
امروز که شرایط به نفع ماست، زمان فعال شدن مذاکرات مساعد است. گروههای تندرو و نظامیان باید فضای به وجود آمده را مغتنم بشمارند. نتایج انتخابات در آمریکا و اسرائیل به نفع ایران بود و موقعیت خوبی برای تهران پدید آمده در این مقطع نباید به جنگ فکر کرد، بلکه نوبت امتیاز گیری در دیپلماسی فرا رسیده است. در تنش میان ایران و آمریکا همواره غلبه میدان بر فضای تنش حاکم بود در جنگ ۸ ساله چنین بود و امروز هم چنان است. در مقطعی باید کوتاه بیاییم و فضا را به مردان دیپلماسی بسپاریم. با توجه به شرایط اقتصادی کشور، زمان زمان صلح است. برای ادامه داشتن فقط حفظ نظام کافی نیست، کشور و مردم را هم باید نگه داشت. در اینکه موقعیت به نفع ماست شکی وجود ندارد، ولی این مهم است که از این شرایط ایده آل چه بهرهای خواهیم برد. باید با عقل سلیم وارد دیپلماسی شویم و با سیاستی انعطاف پذیر نسبت به حل مشکلات خود اقدام کنیم.
زمزمههایی درباره خروج از پیمانان پی تی شنیده میشود. آیا این مرحله برای امتیازگیری است یا ایران میخواهد دکترین هستهای خود را تغییر دهد؟
این اقدام ما را در تقابل با صلح جهانی نشان خواهد داد و هر چه وضعیت ایران در جهان پیچیدهتر شود، شرایط بیشتر به نفع آمریکا و اسرائیل خواهد بود. باید تلاش کنیم با سیاستی نرم و انعطاف پذیر، خود را از زیر سایه تهدیدات نظامی و احتمال وقوع جنگی دیگر بیرون بکشیم نه اینکه خود خواسته به سمت درگیری نظامی پیش برویم. خطر حمله مجدد آمریکا و اسرائیل به ایران رفع نشده است.